AR-GE faaliyetlerine ciddi avantajlar geldi

 ŞÜKRÜ KIZILOT 19/03/2003

    KISACA AR-GE olarak adlandırılan ‘‘araştırma ve geliştirme faaliyetleri’’ geniş bir kesimi yakından ilgilendiriyor. AR-GE harcamalarına bazı avantajlar sağlanması, sadece işletmeler açısından değil, ülke ekonomisi yönünden de önemli. 
Geçenlerde, Abant'ta Maliye Bakanı'nın da hazır bulunduğu, Vergi Konseyi'nce düzenlenen üç günlük toplantıda, vergilerle ilgili alınacak bazı önlemler tartışılırken, büyük bir denetim kuruluşunun yönetim kurulu başkanı, Maliye Bakanı'na hitaben; ‘‘AR-GE faaliyetlerine ilişkin harcamaların gider yazılması ile ilgili ciddi sorunlar var. Buna biran önce çözüm getirilmesinde yarar var’’ dediğinde, Bakan hemen konuya sahip çıktı; ‘‘Geçenlerde Ankara Sanayi Odası'nda da bu sorun dile getirildi. Burada galiba bir yanlış anlaşılma var. Gelirler Genel Müdürümüz Osman Arıoğlu, bu konuda getirilen avantajları, önümüzdeki hafta açıklasın da, yanlış anlamalar ortadan kalksın’’ yanıtını verdi.
 

SAĞLANAN AVANTAJLAR NE?

Daha sonra kendisiyle konuştuğumuz Arıoğlu, gider yazma yönünden herhangi bir sorun olmadığını belirterek, AR-GE faaliyetlerine getirilen ve önemli avantajlar sağlayan düzenlemeleri, aşağıdaki gibi özetledi.

1- Gider Yazma Avantajı: AR-GE faaliyetleri için yapılan harcamaların, duruma göre ‘‘doğrudan gider yazılması’’ ya da ‘‘amortisman yoluyla giderleştirilmesi’’ vergi yasalarının genel hükümleri çerçevesinde (GVK Md. 40 ve 41, KVK Md. 13 ve VUK Md. 283 ve 287. maddeleri de gözönüne alınarak) mümkün. Harcama karşılığı amortismana tabi bir kıymet (makine, taşıt, demirbaş, bina vs.) edinilmişse, ‘‘amortisman yoluyla gider’’ yazılacak.

Yapılan harcama karşılığında, amortismana tabi iktisadi bir kıymet edinilmemişse, bu harcamalar ‘‘doğrudan gider’’ olarak yazılabilecek.

Görüldüğü gibi, AR-GE harcamalarının gider yazılması, işletmenin diğer yatırım ve cari harcamalarını giderleştirmesi gibi olacak.

2- Beş Yıl Vergi İstisnası: Teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyette bulunan mükelleflerin; yazılım ve AR-GE'ye dayalı üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar, beş yıl süre ile gelir ve kurumlar vergisinden müstesna olacak. Bakanlar Kurulu, bu süreyi 10 yıla kadar uzatabilecek (Bkz. 6.7.2001 Tarihli R. Gazete'de yayımlanan 4691 sayılı Yasa ve 19.6.2002 tarihli R. Gazete'de yayımlanan Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği).

3- Ücretlere Vergi İstisnası: Teknoloji geliştirme bölgelerinde çalışan araştırması, yazılımcı ve AR-GE personelinin ücretleri de ‘‘10 yıl süreyle’’ her türlü vergiden (gelir vergisi ve damga vergisi) istisna edilecek.

4- AR-GE'ye Bağış Avantajı: AR-GE faaliyetinde bulunan kişi ve kuruluşlara, makbuz karşılığı ‘‘sponsor olarak yapılan bağış ve yardımların’’ da, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarının ilgili maddelerinde (GVK md. 89/2 ve KVK Md. 14/6) yeralan oran ve esaslar dahilinde, indirim konusu yapılması da mümkün. (AR-GE faaliyetlerine bağış ve yardımlar ile vergi istisnaları konusunda ayrıca Bkz. Orhan Ergün, ‘‘Teknoloji Geliştirme Bölgeleri ve Vergi Avantajları’’, Yaklaşım Dergisi, Şubat 2003, s.205-212).

Mükelleflerin, yıl içinde yaptıkları AR-GE harcamaları tutarını geçmemek üzere, ilgili dönemde ödemeleri gereken kurumlar vergisinin yüzde 20'sinin, yasal sürede tahsilinden vazgeçilerek, bu orana isabet eden vergi, ‘‘üç yıl süre ile faizsiz olarak’’ ertelenecek.

Bu ertelemenin, indirilecek giderler ya da bağış ve yardımlarla, herhangi bir ilgisi sözkonusu değil.

Erteleme olayında; örneğin yıl içinde 200 milyar lira AR-GE harcaması yapan ve o yıl için hesaplanan kurumlar vergisi 800 milyar lira olan bir kurum, bunun yüzde 20'si olan 160 milyar lira için ertelemeden yararlanacak ve 160 milyar lirayı üç yıl içinde 9 eşit taksitle ödeyebilecek.

AR-GE faaliyetlerine sağlanan avantajların, zamanla daha da artırılması bekleniyor...