KOROZYON

    Korozyon, metalin içerisinde bulunduğu ortamın metal üzerinde elektro kimyasal bir tahribatı olarak tarif edilebilir. Mesela Korozyon sebebi ile delinen bir doğal gaz borusunun meydana getireceği can ve mal kaybı göz önüne alınınca korozyona karşı alınacak tedbirlerin ve yapılan harcamaların gereği daha iyi anlaşılabilir. Korozyonun sebebi, kararsız haldeki metalin serbest elektronlarını vererek pozitif iyon oluşturması, elektronları olan mukabil malzemenin ise negatif iyon oluşturması neticesinde pozitif iyonlarla negatif iyonların arasındaki çekim kuvvetinin etkisi ile kararlı bir metal bileşiğinin metalin yüzeyinde pas olarak teşekkül ederek metali tahrip etmesidir. aşağıdaki şekilde iyonlaşma yoluyla metalin korozyonu açıklanmaktadır.

Korozyon Reaksiyonları

    Korozyon sırasında anodik (elektron veren, yükseltgenme ) reaksiyonlar ile Katodik (elektron alan, indirgenme) reaksiyonları birlikte oluşur. Demir metalinin bulunduğu ortamdaki anodik ve katodik reaksiyonlar şunlardır. 

Anodik reaksiyon: Fe0 ==> Fe+2 + 2e-
Katodik Reaksiyonlar:1/2O2 +H2O + 2e- ==> 2(OH)- | 2H+ +2e- ==>  H2 (Asitli Ortamda)
Toplam Reaksiyon:Fe0+1/2O2 +H2O ==>  Fe(OH)2 (Pas)

KATODİK KORUMA

 Korozyona karşı önlemlerin en güçlüsü KATODİK KORUMA dır. Katodik korumanın temel ilkeleri elektro- kimyasal korozyon teorisine dayanmaktadır.
    Zemine gömülü ve boyu yüzlerce kilometreyi bulan boru nakil hatlarından evlerde kullanılan sıcak su hazırlama tesislerine kadar hemen hemen her alanda başarılı uygulamaları vardır. Bundan da öteye zemin, su ve deniz suyu gibi değiştirilmesi veya korozifliğini sınırlama işlemine genellikle olanak bulunamayan ortamlarda, geniş yüzeyli çelik yapılar (zemine ve suya terk edilen çelik boru hatları, depolar, deniz taşıma araçları, su veya zemine gömülü köprü ayakları vb.) korozyona karşı korumak için alternatifsiz bir yöntemdir. Katodik koruma korozyona uğrayan metallerin katot olarak polarizasyonunu gerektirir. Bu korunacak metali daha aktif bir meta ile (galvanik anot veya kurban anot) eşleyerek sağlanacağı gibi dıştan akım uygulayarak da gerçekleştirilebilir. İlk yöntem de koruma için gerekli doğru akım korunan metal ve galvanik anot çiftinin oluşturduğu hücre tarafından üretilir.
    Galvanik anotlar koruma sırasında belirli hızlarla çözünerek ağırlıklarını kaybederler. Bunları uygun zaman aralıklarıyla yenileyerek koruma işlevine süreklilik kazandırılır. İkinci yöntemde korunan metal ve anot çiftinin akım üretir nitelikte olması gerekmez. Çünkü koruma için gerekli akım uygun bir dış kaynaktan çekilir. Yavaş çözünürlük yanında ekonomik olan malzemeler anot malzemesi olarak kullanılır.
    Galvanik anotlu, katodik koruma sistemlerinde kullanılan anot malzemeleri genellikle çinko, alüminyum magnezyum dur.
    Dış akım kaynaklı katodik koruma sistemlerinde Fe-si, Pb-Sb-Ag, Ti bazlı anotlar kullanılır.
    Katodik olarak korunmuş olan bir metal yapının korunup korunmadığı aşağıda belirtilen referans elektrotların karşısındaki koruma potansiyel değerlerini sağlamak gerekir.

Referans Elektrot

 Koruma Potansiyeli
 (miliVolt)

Doygun kalomel elektrot (Hg2Cl2)  -780
Gümüş-Gümüş Klorid  (Ag/AgCI)  -810
Bakır-Bakır-Sülfat  (Cu/CuS04) -850
Çinko (Zn) +250

 

Korumanın en fazla kullanılan alanları:

-Gemilerin taban yüzeylerinde
-Gemilerin balast tanklarında
-Dubalarda ve balast tanklarında
-Yeraltı boru hatlarında
-Mavnalarda
-İskele ayaklarında
-Petrol depolama tanklarında
-Su depolama tanklarında

 

Diğer kullanma alanları ise:

-Buharlaştırıcıda, ısı değiştiricilerde su borularında,
-Kurşun kılıflı kablolarda